Obydwa rozporządzenia weszły w życie 14 października 2009 r. Zmienione przepisy będą miały zastosowanie do spraw wszczętych począwszy od tej daty.
W obydwu tekstach pierwotnych rozporządzeń wprowadzono szereg istotnych zmian:
1. przepisy określające zasady badania porównywalności transakcji umieszczono w wyodrębnionej części „Analiza porównywalności transakcji” – wskazuje to, że warunki określone w tych przepisach mają zastosowanie do analizy porównywalności przy wykorzystaniu wszystkich podatkowych metod analizy transakcji, nie tylko 3 metod „tradycyjnych” (metody porównywalnej ceny niekontrolowanej, metody koszt plus i metody ceny odprzedaży),
2. podkreślono, że w analizie porównywalności transakcji należy uwzględnić „różnice w zakresie ekonomicznie istotnych cech porównywalnych transakcji”, a analiza podmiotów uczestniczących w transakcji powinna określać, które z nich pełnią funkcje, angażuje aktywa i ponoszą ryzyka ekonomicznie ważne; rozszerzono też przykładowy katalog czynników, które kontrolujący muszą brać pod uwagę w trakcie tej analizy – rozszerzenie tego katalogu powoduje, że wymieniono w nim czynniki, które muszą być uwzględniane w profesjonalnej analizie cen transferowych (są to czynniki uwzględniane zazwyczaj przez samych podatników, które do tej pory były często pomijane przez kontrolujących),
3. wskazano, że przepisy rozporządzenia odnoszą się do określania części dochodu, którą można przypisać zakładowi (Permanent Establishment):
1. podmiotu krajowego za granicą (co wynika z – niezbyt precyzyjnie sformułowanego – art. 11 ust 1. updop i art. 25 ust. 1 updof),
2. podmiotu zagranicznego w Polsce (co jest skutkiem wprowadzenia od 1 stycznia 2007 r. przepisu art. 11 ust 8a updop i art. 25 ust. 6a updof),
4. wskazano wprost, że oszacowania dochodu organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej mogą dokonać jedynie z wykorzystaniem metod wskazanych w przepisach podatkowych – należy zauważyć, że może to rodzić problemy ze stosowaniem przez te organa innych metod analizy, powstaje pytanie, czy organy te będą akceptować analizy przeprowadzone w oparciu o inne metody, co było do tej pory powszechną (i racjonalną) praktyką, czy też będą usiłowały wykonywać własne, odrębne analizy z wykorzystaniem przepisów podatkowych,
5. dodano przepis §7 ust. 3 umożliwiający (w przypadkach, gdy „stosowana metoda nie wymaga ścisłej porównywalności przedmiotów transakcji”) przeprowadzenie analizy porównawczej w odniesieniu do branży, której dotyczy dana transakcja,
6. wprowadzono dodatkowy warunek zastosowania przez kontrolujących metody wybranej przez podatnika: przedstawienie przez podatnika dokumentacji podatkowej (warunku takiego nie było w poprzednim rozporządzeniu); należy podkreślić, że zastosowanie przez kontrolujących metody wybranej przez podatnika może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy podatnik zastosuje metodę porównywalnej ceny niekontrolowanej, ceny odprzedaży lub koszt plus; obowiązku takiego organy nie mają w przypadku zastosowania przez podatnika metody podziału zysków lub marży transakcyjnej netto,
7. precyzyjniej zdefiniowano zasady stosowania metody podziału zysków za pomocą analizy rezydualnej; wskazano, że w pierwszym etapie analizy należy dzielić podstawowy zysk w oparciu o analizę funkcjonalną podmiotów pełniących rutynowe funkcje, angażujących typowe aktywa i ponoszących standardowe ryzyko; jednocześnie z definicji tej usunięto odniesienie do sytuacji, gdy suma zysków osiągniętych przez podmioty uczestniczące w transakcji jest niższa od sumy zysków przypisanych w pierwszym etapie analizy rezydualnej (tj. w kolejnym etapie do podziału jest strata) – można oczekiwać rozbieżności w interpretacji tego przepisu w kontekście podziału „straty” rezydualnej.
Procedura eliminowania podwójnego opodatkowania w przypadku korekty zysków przedsiębiorstw powiązanych
Do nowych przepisów dodano rozdział poświęcony procedurze eliminowania podwójnego opodatkowania w oparciu o Konwencję Arbitrażową oraz umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Procedura ta wszczynana jest na wniosek podatnika złożony do Ministra Finansów. Przepisy rozporządzenia określają formę wniosku, terminy podjęcia postępowania przez Ministra Finansów oraz jego zakończenia, a także tryb postępowania i jego zakończenia. W szczególności w nowym rozporządzeniu doprecyzowano terminy składania wniosków o wszczęcie procedury wzajemnego porozumiewania się na podstawie Konwencji Arbitrażowej lub na podstawie umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.
Zdaniem specjalistów od tematyki cen transferowych, „należy też zwrócić uwagę na uwagę, że – w świetle zmian zachodzących z metodologii kontroli cen transferowych – dokumentacja podatkowa, aby pozostać skutecznym narzędziem obrony, musi zawierać analizę porównawczą wskazującą na zgodność przyjętych rozwiązań z zasadą ceny rynkowej.” (Tax Alert Deloitte nr 29/2009)

Na mocy nowelizacji w art. 9a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uchylono wyłączenie z opodatkowania 19% podatkiem liniowym okoliczności gdy podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników wykonywał w roku poprzedzającym rok podatkowy w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności na rzecz byłego pracodawcy, od którego uzyskał przychody będąc opodatkowany w formie liniowej. Oznacza to że podatnik który od 1 stycznia 2011 r. rozpocznie działalność gospodarczą opodatkowaną w formie liniowej będzie mógł świadczyć usługi również dla swojego byłego pracodawcy u którego był zatrudniony do 31 grudnia 2010 r. W odróżnieniu od uprzednio obowiązujących przepisów taka sytuacja nie spowoduje już jego wyłączenia z tej formy opodatkowania. Zmiana ta weszła w życie z dniem 20 maja 2010 r., a zatem już teraz tacy podatnicy mogą świadczyć usługi odpowiadające ich pracy dla pracodawcy, u którego pracowali w 2009 r. lecz nie pracowali w 2010 r.
Zgodnie z nowym brzmieniem art. 21 ust. 1 pkt 68a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolna od podatku jest wartość nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1 (z innych źródeł), otrzymanych od świadczeniodawcy w związku z jego promocją lub reklamą – jeżeli jednorazowa wartość tych świadczeń nie przekracza kwoty 200 zł. Zwolnienie nie ma jednak zastosowania, jeżeli świadczenie jest dokonywane na rzecz pracownika świadczeniodawcy lub osoby pozostającej ze świadczeniodawcą w stosunku cywilnoprawnym. Zwiększono limit uprawniający do zwolnienia ze 100 zł do 200 zł. Oznacza to, że np. prezenty dla klientów sklepu w związku z jego reklamą bądź promocją do wysokości 200 zł są zwolnione od podatku. Nie trzeba w takiej sytuacji wystawiać dla klientów otrzymujących takie prezenty PIT- 8C, a oni nie będą musieli tych przychodów wykazać w zeznaniu rocznym.
Powyższy przepis (podwyższony do 200 zł limit) ma już zastosowanie do uzyskanych dochodów od dnia 1 stycznia 2010 r. Powyższa zmiana ogranicza obowiązki w zakresie wystawiania PIT- 8C, a tym samym ułatwi działania marketingowe związane z wydawaniem prezentów, upominków, gadżetów, nagród w konkursach dla klientów itp.

Na mocy nowelizacji w art. 9a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uchylono wyłączenie z opodatkowania 19% podatkiem liniowym okoliczności gdy podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników wykonywał w roku poprzedzającym rok podatkowy w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności na rzecz byłego pracodawcy, od którego uzyskał przychody będąc opodatkowany w formie liniowej. Oznacza to że podatnik który od 1 stycznia 2011 r. rozpocznie działalność gospodarczą opodatkowaną w formie liniowej będzie mógł świadczyć usługi również dla swojego byłego pracodawcy u którego był zatrudniony do 31 grudnia 2010 r. W odróżnieniu od uprzednio obowiązujących przepisów taka sytuacja nie spowoduje już jego wyłączenia z tej formy opodatkowania. Zmiana ta weszła w życie z dniem 20 maja 2010 r., a zatem już teraz tacy podatnicy mogą świadczyć usługi odpowiadające ich pracy dla pracodawcy, u którego pracowali w 2009 r. lecz nie pracowali w 2010 r.
Zgodnie z nowym brzmieniem art. 21 ust. 1 pkt 68a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolna od podatku jest wartość nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1 (z innych źródeł), otrzymanych od świadczeniodawcy w związku z jego promocją lub reklamą – jeżeli jednorazowa wartość tych świadczeń nie przekracza kwoty 200 zł. Zwolnienie nie ma jednak zastosowania, jeżeli świadczenie jest dokonywane na rzecz pracownika świadczeniodawcy lub osoby pozostającej ze świadczeniodawcą w stosunku cywilnoprawnym. Zwiększono limit uprawniający do zwolnienia ze 100 zł do 200 zł. Oznacza to, że np. prezenty dla klientów sklepu w związku z jego reklamą bądź promocją do wysokości 200 zł są zwolnione od podatku. Nie trzeba w takiej sytuacji wystawiać dla klientów otrzymujących takie prezenty PIT- 8C, a oni nie będą musieli tych przychodów wykazać w zeznaniu rocznym.
Powyższy przepis (podwyższony do 200 zł limit) ma już zastosowanie do uzyskanych dochodów od dnia 1 stycznia 2010 r. Powyższa zmiana ogranicza obowiązki w zakresie wystawiania PIT- 8C, a tym samym ułatwi działania marketingowe związane z wydawaniem prezentów, upominków, gadżetów, nagród w konkursach dla klientów itp.

1. opodatkowania działalności jednostek badawczo rozwojowych,
2. warunków wyboru opodatkowania w formie liniowej (19%) przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą,
3. warunków opodatkowania prezentów o małej wartości (do 200 zł)
4. oraz terminu złożenia oświadczenia o wyborze opodatkowania w formie ryczałtowej.

Ad 1. Na podstawie dodanego przepisu art. 12 ust. 1 pkt 5c w ustawie z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych za przychody podatkowe uznano w centrach badawczo-rozwojowych środki funduszu innowacyjności:
a) niewykorzystane w roku podatkowym, w którym zostały przekazane do tego funduszu, lub w ciągu roku podatkowego następującego po tym roku,
b) wykorzystane niezgodnie z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 21 ust. 8 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej,
c) w przypadku utraty przez podatnika statusu centrum badawczo-rozwojowego.

Nowelizacja dotyczy przedsiębiorstw, które nabyły status centrum badawczo-rozwojowego:
1) których przychody netto (bez podatku od towarów i usług) ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość kwoty określonej w przepisach o rachunkowości jako minimalny przychód netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, do których stosuje się przepisy o rachunkowości;
2) których przychody netto (bez podatku od towarów i usług) ze sprzedaży własnych usług badawczo-rozwojowych w rozumieniu przepisów w sprawie polskiej klasyfikacji wyrobów i usług lub praw własności przemysłowej udzielonych przedsiębiorcy przez urząd właściwy do spraw własności przemysłowej, stanowią co najmniej 20 % przychodów określonych w pkt 1;
3) którzy nie zalegają z zapłatą podatków oraz składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Najważniejsze skutki wprowadzenia Pakietu VAT:
- Nowa definicja podatnika dla celów usług w transakcjach międzynarodowych,
- Nowa zasada generalna dla transgranicznego świadczenia usług, zgodnie z którą miejscem opodatkowania usług świadczonych między podatnikami (B2B) jest miejsce, gdzie usługobiorca ma siedzibę. Obowiązek podatkowy spoczywa na usługobiorcy, a rozliczenie podatku należnego odbywa się zgodnie z regułą tzw. odwrotnego obciążenia (reverse charge), dobrze znanego podatnikom, ponieważ dziś tak właśnie opodatkowujemy import usług. Od tej zasady są wyjątki: np. usługi świadczone pomiędzy podatnikiem a ostatecznym konsumentem – B2C; usługi związane z nieruchomościami, restauracyjne, cateringowe. Przejściowo, do końca 2010 r. niektóre usługi będą opodatkowane tak jak przed nowelizacją, czyli w miejscu faktycznego świadczenia: usługi związane z kulturą, sztuką, sportem, edukacją, rozrywką, targami i wystawami. Po tej dacie – zgodnie z nową zasadą ogólną,
- Nowe ewidencje i obowiązki sprawozdawcze. Nowa zasada ogólna rządząca miejscem świadczenia (opodatkowania) usług poparta jest nowym mechanizmem kontrolnym w postaci rozszerzonego zakresu informacji podsumowujących, składanych miesięcznie i zawierających dodatkowo dane o usługach świadczonych na rzecz podatników z innych krajów UE, które powinny być rozliczone na zasadzie reverse charge’u w kraju podatnika usługobiorcy. Dotychczas informacje podsumowujące były sporządzane kwartalnie i jedynie w odniesieniu do obrotu towarowego.
- Nowe zasady zwrotu podatku naliczonego podmiotom zagranicznym. Dotychczasowy mechanizm, działający na podstawie VIII Dyrektywy, został zastąpiony nowym, uproszczonym i w zamierzeniu bardziej efektywnym. Wnioski o zwrot będę składane elektronicznie, za pośrednictwem naczelnika właściwego urzędu skarbowego do państwa członkowskiego, które ma dokonać zwrotu; termin do składania wniosków zostanie wydłużony, a od zwrotów niedokonanych w terminie, tak jak dzisiaj, przysługiwać będą podatnikowi odsetki. Termin złożenia pierwszych wniosków, w ramach nowego systemu, który pierwotnie został określony na koniec września opóźnia się z powodów technicznych (brak przygotowania informatycznego w niektórych krajach członkowskich, w tym w Polsce).

[Rzeczpospolita]

[Gazeta Prawna 3.04.2009 r.]

Wiceszef resortu gospodarki zapowiedział, że “jedno okienko” to preludium do prawdziwie rewolucyjnych zmian, które zostaną wprowadzone zgodnie z zasadą “zero okienka”. Do połowy 2011 roku, kiedy nowy system ma zacząć obowiązywać, powstanie służąca do tego platforma informatyczna oraz niezbędna infrastruktura technologiczna.

Przygotowana przez rząd zmiana w ustawach o PIT i CIT przewidująca zwiększenie ulgi jest częścią antykryzysowego, rządowego “Planu stabilności i rozwoju”.

Podwyższony limit będzie obowiązywać w latach 2009 – 2010. Ma dotyczyć małych firm oraz przedsiębiorstw, które rozpoczną działalność w latach 2009 – 2010, a także tych, które zaczęły działać w 2008 r.

[Gazeta Prawna 3.04.2009 r.]